Άρθρο του Νικόλαου Γεωργικόπουλου, καθηγητή Χρηματοοικονομικών (Stern Business School - NYU) και Προέδρου Επιτροπής στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα (ΕΑΤ)
Οι πόλεμοι στην Ουκρανία και στο Ιράν δεν είναι μακρινές εικόνες στις οθόνες μας.
Είναι η πραγματικότητα που διαμορφώνει την τιμή της βενζίνης στην Ελλάδα.
Κάθε ρουκέτα, κάθε απειλή, κάθε κίνηση στόλου στον Περσικό Κόλπο μεταφράζεται σε λεπτά του ευρώ στην αντλία. Και αυτό δεν είναι υπερβολή. Είναι ο νέος κανόνας.
Η εκτόξευση του Brent
Το Brent ανεβαίνει όχι επειδή λείπει το πετρέλαιο, αλλά επειδή λείπει η σταθερότητα.
Η εκτόξευση του Brent πάνω από τα 110 δολάρια μετά την ανάφλεξη στο Ιράν δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία.
Το Στενό του Hormuz , από όπου περνά το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου, είναι ο πιο κρίσιμος ενεργειακός διάδρομος του πλανήτη.
Μια απλή απειλή διακοπής ροών αρκεί για να αυξηθεί το risk premium και να ανατιμηθεί το πετρέλαιο πριν καν αλλάξει η παραγωγή.
Η αγορά δεν φοβάται την έλλειψη βαρελιών. Φοβάται την έλλειψη προβλεψιμότητας. Και όταν η προβλεψιμότητα εξαφανίζεται, οι τιμές εκτοξεύονται.
Μόνο η Ευρώπη αιφνιδιάζεται
Η Ευρώπη αιφνιδιάζεται, οι αντίπαλοί της όχι.
Η Ρωσία χρησιμοποιεί την ενέργεια ως μοχλό πίεσης.
Το Ιράν ως ασπίδα.
Οι ΗΠΑ ως εργαλείο επιρροής.
Η Κίνα ως στρατηγικό απόθεμα.
Η Ευρώπη όμως εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την ενέργεια σαν τεχνικό ζήτημα. Σαν να πρόκειται για λογιστικό πίνακα και όχι για πεδίο γεωπολιτικής σύγκρουσης.
Το αποτέλεσμα; Κάθε κρίση την βρίσκει εκτεθειμένη, και μαζί της, χώρες όπως η Ελλάδα.
Η Ελλάδα πληρώνει πρώτη και περισσότερο
Η ελληνική αγορά καυσίμων είναι από τις πιο ευάλωτες στην Ευρώπη.
Γιατί;
1. Εισάγουμε σχεδόν το σύνολο των καυσίμων μας.
2. Έχουμε από τις υψηλότερες φορολογίες στην ΕΕ.
3. Η αγορά μας δεν μπορεί να απορροφήσει διεθνείς διακυμάνσεις.
Μια απλή μαθηματική πράξη δείχνει ότι, κάθε 10 δολάρια αύξησης στο Brent σημαίνουν 5–10 λεπτά ανά λίτρο στην αντλία.
Με το Brent να κινείται προς τα 110–120 δολάρια, η (απλή) αμόλυβδη οδεύει στα 2,10–2,20 ευρώ.
Και αυτό δεν είναι πρόβλεψη. Είναι μαθηματική λογική.
Το πραγματικό σοκ δεν είναι η βενζίνη
Το πραγματικό σοκ δεν είναι η βενζίνη, είναι όσα ακολουθούν. Η αύξηση των καυσίμων δεν μένει στην αντλία. Μεταφέρεται παντού:
• στο κόστος μεταφορών,
• στη βιομηχανική παραγωγή,
• στις τιμές των προϊόντων,
• στον πληθωρισμό.
Η Ελλάδα χρειάζεται στρατηγική, όχι πυροσβεστικές κινήσεις.
Η ενεργειακή αστάθεια λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής οικονομικών πιέσεων. Και η Ελλάδα, με περιορισμένα περιθώρια απορρόφησης, βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο.
Η χώρα χρειάζεται στρατηγική, όχι πυροσβεστικές κινήσεις.
Η νέα εποχή απαιτεί:
• διαφοροποίηση πηγών και οδεύσεων,
• ενίσχυση στρατηγικών αποθεμάτων,
• ρεαλιστική ενεργειακή μετάβαση,
• υποδομές που μειώνουν την εξάρτηση από εξωγενείς κρίσεις.
Η γεωπολιτική δεν θα ηρεμήσει σύντομα. Η ενέργεια δεν θα γίνει φθηνή. Το μόνο που μπορεί να γίνει πιο ανθεκτικό είναι το κράτος και η οικονομία. Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να περιμένει την επόμενη κρίση. Γιατί η επόμενη κρίση, όπως δείχνει η ιστορία, έχει ήδη ξεκινήσει κάπου αλλού.
*Ο Νικόλαος Γεωργικόπουλος είναι επισκέπτης Καθηγητής Χρηματοοικονομικών (Stern Business School - NYU) - Πρόεδρος επιτροπής στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα - Επιστημονικός Σύμβουλος Ανάπτυξης & Επενδύσεων του Δήμου Πεντέλης
www.bankingnews.gr
Είναι η πραγματικότητα που διαμορφώνει την τιμή της βενζίνης στην Ελλάδα.
Κάθε ρουκέτα, κάθε απειλή, κάθε κίνηση στόλου στον Περσικό Κόλπο μεταφράζεται σε λεπτά του ευρώ στην αντλία. Και αυτό δεν είναι υπερβολή. Είναι ο νέος κανόνας.
Η εκτόξευση του Brent
Το Brent ανεβαίνει όχι επειδή λείπει το πετρέλαιο, αλλά επειδή λείπει η σταθερότητα.
Η εκτόξευση του Brent πάνω από τα 110 δολάρια μετά την ανάφλεξη στο Ιράν δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία.
Το Στενό του Hormuz , από όπου περνά το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου, είναι ο πιο κρίσιμος ενεργειακός διάδρομος του πλανήτη.
Μια απλή απειλή διακοπής ροών αρκεί για να αυξηθεί το risk premium και να ανατιμηθεί το πετρέλαιο πριν καν αλλάξει η παραγωγή.
Η αγορά δεν φοβάται την έλλειψη βαρελιών. Φοβάται την έλλειψη προβλεψιμότητας. Και όταν η προβλεψιμότητα εξαφανίζεται, οι τιμές εκτοξεύονται.
Μόνο η Ευρώπη αιφνιδιάζεται
Η Ευρώπη αιφνιδιάζεται, οι αντίπαλοί της όχι.
Η Ρωσία χρησιμοποιεί την ενέργεια ως μοχλό πίεσης.
Το Ιράν ως ασπίδα.
Οι ΗΠΑ ως εργαλείο επιρροής.
Η Κίνα ως στρατηγικό απόθεμα.
Η Ευρώπη όμως εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την ενέργεια σαν τεχνικό ζήτημα. Σαν να πρόκειται για λογιστικό πίνακα και όχι για πεδίο γεωπολιτικής σύγκρουσης.
Το αποτέλεσμα; Κάθε κρίση την βρίσκει εκτεθειμένη, και μαζί της, χώρες όπως η Ελλάδα.
Η Ελλάδα πληρώνει πρώτη και περισσότερο
Η ελληνική αγορά καυσίμων είναι από τις πιο ευάλωτες στην Ευρώπη.
Γιατί;
1. Εισάγουμε σχεδόν το σύνολο των καυσίμων μας.
2. Έχουμε από τις υψηλότερες φορολογίες στην ΕΕ.
3. Η αγορά μας δεν μπορεί να απορροφήσει διεθνείς διακυμάνσεις.
Μια απλή μαθηματική πράξη δείχνει ότι, κάθε 10 δολάρια αύξησης στο Brent σημαίνουν 5–10 λεπτά ανά λίτρο στην αντλία.
Με το Brent να κινείται προς τα 110–120 δολάρια, η (απλή) αμόλυβδη οδεύει στα 2,10–2,20 ευρώ.
Και αυτό δεν είναι πρόβλεψη. Είναι μαθηματική λογική.
Το πραγματικό σοκ δεν είναι η βενζίνη
Το πραγματικό σοκ δεν είναι η βενζίνη, είναι όσα ακολουθούν. Η αύξηση των καυσίμων δεν μένει στην αντλία. Μεταφέρεται παντού:
• στο κόστος μεταφορών,
• στη βιομηχανική παραγωγή,
• στις τιμές των προϊόντων,
• στον πληθωρισμό.
Η Ελλάδα χρειάζεται στρατηγική, όχι πυροσβεστικές κινήσεις.
Η ενεργειακή αστάθεια λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής οικονομικών πιέσεων. Και η Ελλάδα, με περιορισμένα περιθώρια απορρόφησης, βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο.
Η χώρα χρειάζεται στρατηγική, όχι πυροσβεστικές κινήσεις.
Η νέα εποχή απαιτεί:
• διαφοροποίηση πηγών και οδεύσεων,
• ενίσχυση στρατηγικών αποθεμάτων,
• ρεαλιστική ενεργειακή μετάβαση,
• υποδομές που μειώνουν την εξάρτηση από εξωγενείς κρίσεις.
Η γεωπολιτική δεν θα ηρεμήσει σύντομα. Η ενέργεια δεν θα γίνει φθηνή. Το μόνο που μπορεί να γίνει πιο ανθεκτικό είναι το κράτος και η οικονομία. Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να περιμένει την επόμενη κρίση. Γιατί η επόμενη κρίση, όπως δείχνει η ιστορία, έχει ήδη ξεκινήσει κάπου αλλού.
*Ο Νικόλαος Γεωργικόπουλος είναι επισκέπτης Καθηγητής Χρηματοοικονομικών (Stern Business School - NYU) - Πρόεδρος επιτροπής στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα - Επιστημονικός Σύμβουλος Ανάπτυξης & Επενδύσεων του Δήμου Πεντέλης
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών